#hetverhaalvanLeen

Een monster van een trauma

Leen ging een aantal jaren geleden door een heftige, manische periode met psychose. Ze werd 6 weken opgenomen. Sindsdien heeft ze heel wat verhalen geschreven in het kader van haar herstel en inmiddels is Leen er al geruime tijd helemaal bovenop! Ze wil door het delen van haar verhaal draagvlak creëren om over psychose te praten. In plaats van het gevoelige onderwerp negeren mogen mensen juist vragen gaan stellen.

Leen (48 jaar)

Op jonge leeftijd stapte mijn broer na 11 jaar ernstig psychisch lijden uit het leven. Hij kreeg zijn eerste psychose toen hij 20 jaar was. Bij zijn vierde psychose, na de zoveelste diagnose, na gedwongen opnames, na herhaaldelijk herval en keer op keer de medische molen in was er geen strijdlust meer over. Een zeer triest verhaal dat plaats vond, tussen mijn 14 en 25e levensjaar.

Vier jaar geleden ging ik zelf door een manische periode met psychose. Het was een psychose die werd getriggerd door verdriet van vroeger dat toen geen plaats had gevonden in mijn leven. Waarom kon niemand mijn broer helpen? Waarom tegenstrijdige diagnoses? Had ik meer kunnen doen? Ga ik dit ook krijgen? Is dit erfelijk, geef ik dit door aan mijn kinderen? De onbeantwoorde vragen en mijn ‘niet-uitgesproken bezorgdheden’ waren een eigen leven gaan leiden. Ze hadden jaren de tijd gehad om te groeien tot een monster van een trauma.

Trauma-coaching

Toen ik een psychose kreeg, was ik Loopbaanbegeleider. Ik volgde allerlei coachopleidingen om mensen te begeleiden rond hun baan. Eén van die opleidingen eindigde met trauma-coaching. Het was de bedoeling om aan te voelen wat coaching voor iemand kan betekenen, ik deed enthousiast mee met alle oefeningen. Door dit stukje trauma-coaching kwamen mijn onbesproken gevoelens naar boven, allemaal en tegelijkertijd. Dit zorgde voor een hele intense, emotionele periode van slecht slapen. Na een paar weken, kreeg ik op vrijdag 27 mei 2016 om 16.30 uur korstsluiting in mijn hoofd. Het deed geen pijn, niemand zag het, alleen ik kon het voelen.

Het leek alsof er elektriciteit door me heen ging. Onmiddellijk raakten mijn zintuigen in de war. Langzaamaan, met het verglijden van de dagen, werd de psychose erger en werd ik opgenomen in een psychiatrische afdeling.

Om vat te krijgen op wat er toen gebeurde, schreef ik 2 jaar later het boekje ‘Zintuig verzint’. 17 dagen psychotisch zijn schreef ik neer, het gevecht met de psychose alsmede de moeizame weg naar herstel. Ik kon dit tamelijk gedetailleerd reconstrueren, dag voor dag, omdat ik tijdens mijn psychotische periode nachtenlang dingen had opgeschreven.

Mijn eerste stapje naar herstel vond 4 maanden na mijn eerste opname plaats en vlak voor mijn tweede opname. Dit betekent dat ik a deze tijd in paniek was, maar deze helse periode kan korter en daarom deel ik mijn verhaal!

Een brief van Leen aan psychose

Dag Psychose,

Bedankt om mij te introduceren bij een extra dimensie.

Je lacht ?

Echt zien

Het lijkt wel of ik nooit ècht zag, zien in de diepte. Kleuren blinken feller, lichten stralen witter en grijstinten lijken op onze poes. Staafjes en kegeltjes slaan tilt.

Dat is pas perceptieverruiming, zou mijn collega coach zeggen.

Bomen en bladeren kleuren ècht groen en bruin is bijna helder, alsof je voor de eerste keer lenzen draagt.  Alles vloeit vlekkeloos in elkaar, geen contouren meer. Waar was je dan ? Waarom leerde ik je niet vroeger kennen ?

Horen is ook nieuw.

Geluid als voorbode op iets dat komt of als signaal dat je niet alleen bent. Zo bijzonder. Soms, héél luid. Misschien de aankondiging van gevaar. Het doet pijn aan mijn oren en aan mijn hoofd. Luid geeft me een schichtig gevoel.

Psychose, bij voelen loopt het echt mis.

Voelen is je veréénzelvigen met alles dat je aanraakt, toch ? Alsof ik me in dezelfde trillingsfase van een object bevind. Opnieuw, een andere dimensie.

Wat ik eigelijk wilde zeggen, het doet pijn, het raakt.  Iemand voelen, een hand geven, aanraken produceert kilte en angst. Ik krijg rillingen die me leegzuigen, ik ondervind ondraaglijkheid en er vloeit geen warme stroom meer.

Ruiken en proeven

Gelukkig zit ik olfactorisch en gustatorisch nog juist.

Ruiken en proeven zijn blijkbaar zintuigen die dieper in mijn hoofd zijn gebeiteld. Ze zitten vaster. Je kan er niet zomaar aan draaien, ze uitdunnen of verschuiven.

Eten vasthouden en eraan ruiken is voldoende. En als je dan toch proeft smaakt een klein hapje ‘waanzinnig ‘ lekker.  We moeten nieuwe woorden verzinnen voor deze sensaties? Waarom geef je me geen vocabulaire om me deftig uit te drukken ?

Alleszins, we hebben minder nodig voor een zelfde effect. Eén blokje brood met kaas en 1 sneetje chocolade volstaan, een volwaardige maaltijd.

Een druppeltje shampoo en geen wasmiddel zijn voldoende om onze neus te bevredigen.

Zeker van mezelf

Wauw, zintuigen! Dat heb je mooi voor elkaar. Ik zou het niet beter kunnen.

Alhoewel, ik voel me zò zeker van mezelf. Wist je dat ik nu meer gewichten kan heffen ? Mijn vrienden op de crossfit zien het niet. Wat ik wel zie, is dat jij me niet gelooft.

Ben je bang dat ik je overtref ?

Leen

Bron: Zintuig verzint

Nabijheid

Een cliënt heeft in crisis vooral nood aan nabijheid, vooral nood aan een mens in plaats van een dokter. Het is de manier waarop men wordt benaderd, die voor nabijheid zorgt. Een psychose is een bijzondere toestand waarbij het voor hulpverleners een grote uitdaging is om verbinding te maken. Toch kan er ook zonder interactie verbinding zijn. Psychotisch kon ik heel scherp waarnemen, maar niet reageren. Ik zat vast in mijn hoofd, maar las lichaamstaal en kon heel goed onderscheiden of iemand oprecht probeerde te begrijpen wat er aan de hand was. Ook voelde ik onmiddellijk wanneer iemand afstand probeerde te houden of angstig was. Deze mensen verwerkte ik dan in mijn complot en van hen werd ik heel erg bang.

De hulpverlener die durfde ‘zeker te zijn’ in mijn ‘onzekere situatie’ bracht me het meest tot rust. Hij of zij wist het ook niet, maar had er alle vertrouwen in dat het goed kwam. Bijvoorbeeld de hulpverlener die me in een paar woorden meegaf dat ook zij het moeilijk had met haar tienerdochter voelde het meest dichtbij.

Ook een stukje meegaan in de waan zorgt voor oprecht meeleven. Het is niet de bedoeling om een waan te proberen te begrijpen, maar als je een stukje erin meegaat neem je vanzelf iemand serieus. Een vriendin vroeg tijdens één van haar bezoeken “Leen, waar zijn die camera’s dan?” en ze ging mee op bed staan om te kijken naar een brandalarm dat ik vervolgens aanwees. Dit zorgde ervoor dat ik even niet op mijn hoede hoefde te zijn, dat mijn ratelende gedachten konden gaan liggen, dat de dreiging in mijn hoofd kort werd afgewend.

Genuanceerd diagnosticeren

Toen ik te horen kreeg dat ik een bipolaire stoornis had en een uitnodiging kreeg om daarvoor levenslang medicatie te nemen, zakte ik helemaal weg. Het verhaal van mijn broer had mijn helder denken vertroebeld. Ik was ervan overtuigd dat ik de rest van mijn leven een psychiatrisch patiënt zou blijven. Dat kon ik mijn 3 kinderen en mijn man niet aandoen. Ik ging toen door de donkerste dagen van mijn leven. Het hoefde voor mij niet meer.

Zowel mijn diagnose als mijn medicatie stemmingsstabilisatoren, die mijn anti-psychotica zouden vervangen, werden me verkocht als zijnde ‘onontbeerlijk’, ‘onveranderlijk’ en ‘levenslang’. Je zit daar in het meest kwetsbare moment van je leven en dan zegt men dat je een stoornis hebt en je leven lang medicatie zal moeten nemen. 

Een diagnose genuanceerd brengen kan een wereld van verschil maken. Simpele woorden toevoegen, zoals ‘tijdelijk’, ‘nu’, ‘op dit moment’, ‘in deze levensfase’. Dit is volgens mij een hele kleine moeite. De psychiater kan de cliënt (en familie) laten meedenken, waardoor de diagnose kan worden onderhandeld, zodat deze behapbaar wordt. Langzaamaan kon ik mijn diagnose opnieuw kaderen. Ik heb ‘tijdelijk’ symptomen vertoont van een bipolaire stoornis. Ik ben psychisch kwetsbaar, psychose-gevoeligheid zit in mijn DNA.

Er is hoop!

Sinds een jaar neem ik geen medicatie meer. Dit is geen pleidooi om te stoppen met medicatie, maar het kan! Er is een optie, dus is er hoop. Alles wat onveranderlijk en star wordt verteld, ontneemt de mensen hoop. En hoop is het enige waarvoor je in donkere dagen nog uit je bed komt. Let op, met medicatie stoppen zonder dat er iets tegenover staat is geen goed plan. Ik heb mijn leven heringericht om niet terug te vallen.

Om te beginnen heb ik heel hard gewerkt om mijn trauma te verwerken via praten, wandelen en schrijven. Daarnaast ben ik gestopt met het geven van individuele coaching, één-op-één iemand begeleiden is emotioneel voor mij te indringend. Ik drink geen alcohol meer, niets wat mijn hersenen kunnen beïnvloeden, want daar ligt mijn kwetsbaarheid. En bovenal, ik herschik mijn agenda en schrap om voldoende te kunnen slapen. Dat is hoe het vaak begint, een langdurige periode van slecht slapen is een voorbode.

Tot slot ben ik er mij ervan bewust dat ik alert zal moeten zijn als ik in mijn verdere leven een groot emotioneel verdriet moet verwerken, want een psychose, wanen en hallucinaties dat is wat mijn lichaam doet als ik in het rood ga, als de werkelijkheid te groots is om te vatten. Zo zit mijn systeem in elkaar. Iemand anders krijgt misschien een depressie. Het zijn psychische gevoeligheden eigen en uniek aan de mens. Wanneer we ze leren kennen en aanvaarden als een stukje van ons, kunnen we ermee omgaan.

Wil jij net als Leen ook (anoniem) jouw verhaal delen? Dat zou fantastisch zijn! Lees meer over #deeljouwverhaal

Leen zet haar kwaliteiten als loopbaancoach in om het stigma omtrent psychose te doorbreken en hoop te verspreiden. Op haar website is te zien hoe ze dat doet.